Albisteak: Ingurumena
Mediterraneoa mehatxupean, beroketa globala eta azidifikazioa tarteko

Mediterraneoa mehatxupean, beroketa globala eta azidifikazioa tarteko

Kaleratu berri den diziplina anitzeko ikerketa batek bi fenomeno horiek Mediterraneo Itsasoarengan nola eragingo duten xehatu du

2014/06/13
Mikel Irastorza
Iruzkinik ez
1502 bisita

12 herrialdetako 100 ikerlaritik gorako lantaldeak elkarlanean egin duen MEDSEA proiektuak bere emaitzak plazaratu berri ditu Europako Batzordeak Bartzelonan duen egoitzan. Tenperaturaren igoera globalak eta itsasoen azidifikazioak Mediterraneo Itsasoan duten eragina aztertzea izan du helburu proiektuak eta aurkeztu diren emaitzak kezkagarriak dira oso. Hiru urte eta erdiko lanaren ondoren, ikerlariek ebatzi dute Mediterraneoko tenperatura eta azidifikazioa inoiz ez bezala ari direla emendatzen, batez ere erregai fosilen konbustioak atmosferara igorritako karbono dioxidoagatik. Mediterraneoko zenbait espezie sinboliko kinka larrian daude, ikerketak baieztatzen duenez.

Txingudiko eraztuntze-estazioan udako praktikak egiteko aukera ireki du Arantzadik

Txingudiko eraztuntze-estazioan udako praktikak egiteko aukera ireki du Arantzadik

Jaizubiako padurako migrazio posnupzialen eraztuntze-kanpainaren harira antolatu dira praktikak

2014/06/12
Mikel Irastorza
Iruzkinik ez
2760 bisita

Arantzadiko Ornitologia Saila 2006an hasi zen udako eraztuntze-kanpainak antolatzen. Aurtengoa ez da gutxiago izango eta Txingudiko hezeguneko eraztuntze-kanpainanaren baitan praktikak egiteko aukera eskaini dute. Praktikak bereziki interesgarriak dira master edota doktoretza-tesiak egiteko helburiarekin ikertaldeak ezagutu nahi dituzten ikasleentzat eta naturzale ororentzat. Aldi berean, eraztuntzaile titulua eskuratzeko parada ezin hobea ere bada.

Ekaitzak ekuatoretik urruntzen ari dira

Ekaitzak ekuatoretik urruntzen ari dira

Ekaitz tropikalek eta urakanek poloetarantz desplazatzeko joera azaldu dute azken hamarkadetan

2014/05/16
Mikel Irastorza
Iruzkinik ez
2347 bisita

Katrina (2005) eta Sandy (2012) urakanen, Nargis zikloiaren (2008) eta Haiyan tifoiaren (2013) gisako ekaitz erraldoiek eta eurek eragindako hondamendiek gizarteratu dute klima-aldaketak muturreko fenomeno klimatikoengan izan dezakeen eraginaren inguruko eztabaida. Komunitate zientifikoarengan ere interes handia pizten du etorkizunean halako ekaitzek izango duten bilakaeraren ezagutzak. Hala ere, ez da hainbeste sakondu, esate baterako, ekaitz horien banaketa geografikoan. Kaleratu berri den ikerketa batek azaltzen du azken 30 urteotan ekaitz tropikalen intzidentzia ekuatoretik poloetarantz desplazatzen ari dela bi hemisferioetan.

Adaptazio postnuklearra: Txernobylgo txorien adibidea

Adaptazio postnuklearra: Txernobylgo txorien adibidea

Hondamendia gertatu zenetik ia 30 urtera, Txernobylen bizi diren hegaztiengan erradioaktibitatearekiko adaptazio zantzuak behatu dira

2014/05/08
Mikel Irastorza
Iruzkinik ez
2255 bisita

1986ko apirilaren 26a, Txernobylgo zentral nuklearreko 4. unitatea lehertu eta historiako hondamendi nuklear handiena gertatu zen eguna. Igorritako erradioaktibitateagatik zentraletik 30 km-rako eremu guztia ebakuatu egin zen eta egundaino itxita dirau. Giza eta osasun-hondamendiaz gain, ingurumenarentzat ere kolpe handia izan zen zorigaiztoko leherketa. Zentralaren inguruko basoak hil egin ziren denbora gutxira, esaterako. Denboraren poderioz, ordea, gizakiak utzitako tokia berreskuratzen joan da natura eta, horren erakusle, erradioaktibitatearekiko adaptazioak garatu dituzte zenbait espeziek.

Txiki handia zinen zu

Txiki handia zinen zu

Permikoaren amaierako biodibertsitatearen hondamendiaren eragilea arkeobakterio metanogeniko bat izan daiteke

2014/04/04
Mikel Irastorza
Iruzkinik ez
2260 bisita

Erregistro fosilak adierazten digu duela 252 milioi urte Lurraren historian ezagutzen den biodibertsitatearen hondamendi handiena gertatu zela. Hain zuzen ere, Permikoaren amaieran Lurreko espezieen %90 desagertu zen. Egundaino pentsatu izan da espezieen desagertzen masibo horren erantzulea muturreko aktibitate bolkanikoak eragindako klima-aldaketa izan zela. Kaleratu berri den ikerketa baten arabera, ordea, metanoa ekoizten duten arkeobakterio batzuk izan litezke hondamendia eragin zuen klima-aldaketaren erantzule.

Arrainen feminizazioa euskal kostan

Arrainen feminizazioa euskal kostan

Zenbait kutsatzailek arrain arrengan emeen ezaugarriak agertzea eragiten du

2014/03/30
Mikel Irastorza
Iruzkinik ez
1765 bisita

EHUko Zelulen Biologia eta Ingurugiro Toxikologia lantaldeak kaleratu berri duen lanaren arabera, estrogeno gisa jokatzen duten kutsatzaileek arrain arrengan obozitoen garapena eragiten dute. 2007 eta 2008an aurkitu ziren fenomeno horren lehen kasuak Urdaibain eta plazaratu berri dituzten emaitzek arrainen feminizazio hori Gernikan, Arriluzen, Santurtzin, Plentzian, Ondarroan, Deban eta Pasaian ere behatzen dela baieztatu dute.

Airearen kutsadura: XXI. mendeko gerra zikina

Airearen kutsadura: XXI. mendeko gerra zikina

Munduko Osasun Erakundeak kaleratu duen txostenaren arabera, atmosferaren kutsadurak 2012an 7 milioi heriotza eragin zituen

2014/03/27
Mikel Irastorza
Iruzkinik ez
1288 bisita

Martxoaren 25ean Munduko Osasun Erakundeak (MOE) kaleratutako txostenak alarma piztu du aire-kutsaduraren inguruan. Txostenak dioenez, airearen kutsadurak eragindako heriotzen estimazioak labur gelditu dira eta zuzenean esleitzen zaizkion heriotzak egundaino uste zena halako bi dira. Ingurumenari lotutako heriotza kausa nagusia bilakatu da aire-kutsadura eta 2012 urtean munduan hildako zortzi lagunetik baten erantzule da.

Martxan da EAEn frackinga debekatzeko sinadura-bilketa kanpaina

Martxan da EAEn frackinga debekatzeko sinadura-bilketa kanpaina

Ekimenak 30.000 sinadura behar ditu datozen lau hilabeteetan Herri Ekimen Legegilea Eusko Legebiltzarrera iritsi dadin

2014/03/20
Mikel Irastorza
Iruzkinik ez
1528 bisita

EAEn fracking bidezko ustiaketen debekua erregulatzea helburu duen Herri Ekimen Legegilearen (HEL) aldeko sinadura-bilketa kanpaina aurkeztu du Fracking Ez plataformak prentsaurrekoan gaur, martxoak 20, Gasteizen. Prentsaurrekoarekin plazaratu nahi izan dituzte HEL horrek aurrera egiteko bete beharreko baldintzak eta, bidenabar, Gasteizen dagoen frackingaren aurkako bulegoa ere ireki dute. Datozen asteotan 30.000 sinadura bildu beharko dira HEL hori Eusko Legebiltzarrera sartuko bada.

Mehatxu “berria” ozono geruzarentzat

Mehatxu “berria” ozono geruzarentzat

Zenbait zientzialarik ozono geruzaren agortzean eragiten duten artifizialki sortutako lau gas topatu berri dituzte

2014/03/13
Miren Atristain
Iruzkinik ez
1526 bisita

Ozono geruza lur azaletik 15-30 bat kilometrotara kokatuta dagoen geruza da, eta funtzio bereziki garrantzitsua betetzen du izpi ultramoreen blokeoan. Izan ere, aipatutako izpiek minbizia sortaraz dezakete gizakian, bai eta ugalketa arazoak gainontzeko animalietan. Hori horrela, ozono geruza kaltetzen (hain zuzen zulatzen) duten faktoreen azterketak interes berezia sortu du aspalditik, honen inguruko ikerketak 80. hamarkada inguruan hasi zirelarik.

Fracking-ari buruzko hitzaldi-zikloa Euskalnaturaren eskutik

Fracking-ari buruzko hitzaldi-zikloa Euskalnaturaren eskutik

Martxoaren lehen hiru asteazkenetan emango dira hitzaldiak, EHUren Leioako kanpuseko Zientzia eta Teknologia Fakultatean

2014/03/05
Mikel Irastorza
Iruzkinik ez
2641 bisita

Kalapita eragin du fracking-aren gaiak gurean. Haustura hidrauliko gisa ere ezagutzen dena, fracking-a presio handiko fluido baten bidez harri-geruzak hautsiaz lurzorutik petrolioa edota gas naturala bezalako gaiak erauzteko teknologia da. Zalantza handiak daude fracking-aren egokitasunaren inguruan, batez ere ingurunearengan duen eraginagatik. Besteak beste, urpeko urak eta akuiferoak kutsatzen dituela salatzen da. Afera honen inguruan sakontzeko, Euskalnaturak  “Eta zuk, ba al dakizu zer den fracking-a?” hitzaldi-sorta antolatu du fracking-a eta eredu energetikoa ardatz hartuta.

Uliako Lore-Baratzak proiektua

Uliako Lore-Baratzak proiektua

Uliako parkea eta bertako lorategi eta ur-biltegiak herritarren eskura jarri nahi ditu Uliako auzo-elkarteak.

2014/02/27
Iñaki Odriozola
Iruzkinik ez
1008 bisita

Donostiako Ulia auzoan dagoen parke honen balio historiko eta naturala aldarrikatzeko eta parkea herritarren eskura jartzeko sortu dute Uliako Lore-Baratzak proiektua auzo-elkartekoek. Parkea udal-hazitegitzat erabili zen 2007ra arte eta bertan ekoizten ziren herriko lorategiak hornitzeko loreak. Horrez gain, XIX. mendeko lurpeko ur-biltegiak daude bertan; Aranzadi Zientzia Elkarteak txosten batean bildu zuen euren balioa. Kolokan da, ordea, parkearen etorkizuna, udal-hazitegi izateari utzi zionean hirigintza-proiektu bat egin baitzen bertarako.

Ozeanoetako arrain pelagikoen biomasa uste baino handiagoa izan daiteke

Ozeanoetako arrain pelagikoen biomasa uste baino handiagoa izan daiteke

Arrain mesopelagikoen mundu mailako biomasa totala 10 aldiz handiagoa izan daitekeela kalkulatu da

2014/02/10
Mikel Irastorza
Iruzkinik ez
1318 bisita

Arrain mesopelagikoen taldea ozeanoetako uretan 200-1.000 m-ko sakonera artean bizi diren espezieek osatzen dute. Egundaino, estimazioek ozeanoetako arrainen biomasa totala 2.000 milioi tona inguruan ezarri izan dute eta arrain mesopelagikoak biomasa horren erdia osatuko zuketen. Plazaratu berri den ikerketa baten arabera, ordea, arrain mesopelagikoei dagokien biomasa uste baina askoz ere handiagoa da.

Fosforoa akitze bidean?

Fosforoa akitze bidean?

Berriztaezina eta artifizialki sintetiza ezin dugun elementu hau funtsezkoa da elikagaien ekoizpenean

2014/01/29
Mikel Irastorza
Iruzkinik ez
912 bisita

1938 urtean orduko AEBko presidente zen Franklin D. Roosevelt-ek jadanik ohartarazi gisan, “gure zoruaren fosforo edukia nabarmen jaitsi da azken urteotan eta berriztatu egin behar da. Fosfatoen erabilera geroz eta handiagoa eta fosfato-hornikuntza bermatzea, beraz, kezka funtsezkoa dira etorkizuneko belaunaldiei begira”. 2014 urtean gauden honetan, badirudi presidentearen kezkak egia bihurtu direla eta XXI. mendea amaitu aurretik elementu preziatu hori agortu bidean gara.

Europako Batzordeak energia berriztagarriei iskin

Europako Batzordeak energia berriztagarriei iskin

Europako Batzordeak 2030 urtera begira aurkeztutako planak alde batera uzten ditu energia berriztagarriei dagozkien konpromiso lotesleak

2014/01/24
Mikel Irastorza
Iruzkinik ez
777 bisita

Iragan asteazkenean hurrengo urteetako ingurumen- eta energia-politiken ardatz izango den plana aurkeztu dute  Europako Batzordeko presidente Jose Manuel Durão Barrosok eta Klima-aldaketa eta Energiarako arduradunek. Neurrien artean, 2030 urterako Europar Batasuneko 28 herrialdeek berotegi-efektua eragiten duten gasen emisioak 1990 urteen mailekiko %35-40 gutxitzearena hartzen du baitan planak. Hala ere, babesa kendu zaie azken urteetan Europa berdearen ikur izan diren energia berriztagarrien garapenari.

 

Grafenoa, kutsadura nuklearraren aurkako antidoto?

Grafenoa, kutsadura nuklearraren aurkako antidoto?

Grafenoak hondakin nuklearrekin kutsatutako uren garbiketa erraztu lezake

2014/01/22
Mikel Irastorza
Iruzkinik ez
1223 bisita

Grafenoa azken urteotan zeresana ematen ari den ekaia dugu. Grafitoaren antzera karbono-atomoak era hexagonalean antolatzen dira grafenoa osatzeko baina, beste berezitasunen artean, atomo bakarreko lodiera duen xafla gisa antolatzen dira. Propietate berezi horiek direla eta potentzial izugarriak esleitzen zaizkio epe ertain eta luzera. Argitaratu berri den lan baten arabera, kutsadura nuklearra arintzeko ere erabil liteke grafenoa.

Erregistra zaitez

Erregistra zaitez!

· Parte hartu edukiak hornitzen eta eztabaidatzen 
 
· Igo itzazu argazkiak, bideoak, liburuak, estekak...